Google search engine
Homeसमाचार | NEWSविश्व | WORLDमृत्यु र भयानक पर्यटन को !!!

मृत्यु र भयानक पर्यटन को !!!

पशुपतिनाथ मन्दिरमा रहेको दाहसंस्कार स्थल नेपालको अँध्यारो पर्यटनको उल्लेखनीय आकर्षण हुन सक्छ।

आजकल पर्यटन उद्योग मा केहि असामान्य ध्यान पाइरहेको छ। यात्रुहरू मृत्यु र त्रासदीको माहोल अनुभव गर्न चाहन्छन्, जसले गर्दा “डार्क टुरिज्म” भनेर चिनिने पर्यटनको अनौठो रूपको उदय हुन्छ। अँध्यारो पर्यटन भनेको संसारका केही दुखी ठाउँहरूमा यात्रा गर्ने कार्य हो – मृत्यु, त्रासदी, पीडा र विपत्तिसँग सम्बन्धित साइटहरूमा यात्रा गर्ने घटना। यी गन्तव्यहरू, मुख्य रूपमा प्रमुख प्रकोप साइटहरू वा दर्दनाक घटनाहरू, सामान्यतया धेरै पर्यटकहरूको बाल्टी सूचीमा पर्दैनन्। दुःख, अत्याचार, उदासी र पीडाको अनुभूतिले त्यस्ता यात्राहरूको विशेषता हो।

डार्क टुरिजममा प्राकृतिक, मानव निर्मित वा आकस्मिक प्रकोप, युद्ध, नरसंहार, हत्या, कैद र जातीय सफाया समावेश छ। उदाहरणका लागि, क्रूर आतंकवादी हमलाहरू (ग्राउन्ड जीरो, न्यूयोर्क, संयुक्त राज्य अमेरिका); भयानक रेडियोधर्मी विस्फोट (चेर्नोबिल, युक्रेन); सबैभन्दा गाढा र डरलाग्दो साइटहरू (मुराम्बी जेनोसाइड मेमोरियल, रुवाण्डा); भयानक आणविक बम विष्फोट (हिरोशिमा र नागासाकी स्मारक स्थल, जापान); र मानवजातिको इतिहासमा सबैभन्दा ठूलो मृत्यु शिविरहरू (पोल्याण्डको Auschwitz एकाग्रता शिविर) अँध्यारो पर्यटनको प्रतीक हो। डार्क टुरिजम भर्खरै एक लोकप्रिय पर्यटन श्रेणी भएको छ, विशेष गरी साहसिक-खोजी पर्यटकहरू बीच। फ्युचर मार्केट इनसाइट्स (FMI) का अनुसार, डार्क टुरिजम उद्योग २०२२ मा ३० बिलियन डलरको थियो र २०३२ सम्ममा ३६ बिलियन डलर पुग्ने प्रक्षेपण गरिएको छ। हाल डार्क पर्यटकको संख्यामा यकिन तथ्यांकको अभाव छ; जे होस्, त्यस्ता गन्तव्यहरूको लागि भोक बढ्दै गएको छ, र अँध्यारो पर्यटकहरू पनि छन्।

अन्धकार पर्यटन आकर्षण

मानिसहरू किन उच्च र खतरनाक विकिरण स्तर, असाधारण गतिविधि, हत्या, सामूहिक हत्या, र विनाशकारी दुर्घटनाहरू देखेका यी ईश्वर-निषेधित ठाउँहरूमा जान चाहन्छन्? यी धेरै ठाउँहरूमा दार्शनिक, शैक्षिक र ऐतिहासिक मूल्यको उपाख्यानहरू छन्। नयाँ वा फरक चीजहरू सिक्न र अनुभव गर्नमा मानव चासो, र अझ महत्त्वपूर्ण कुरा, उनीहरूको कम्फर्ट जोन बाहिरको केहि अनुभव गर्नु, अँध्यारो पर्यटकहरूको लागि एक प्रमुख उत्प्रेरक कारक हो। यसबाहेक, अँध्यारो पर्यटनले मानव दिमागलाई उनीहरूको सीमामा धकेल्न सक्छ। उदाहरणका लागि, जापानको फुकुशिमा आणविक प्रकोप स्थलहरूको स्थानीय भ्रमण धेरै यात्रुहरूका लागि स्नायु विचलित हुन सक्छ। यद्यपि, एक बहिष्करण क्षेत्रमा पछाडि छोडिएका भूत शहरहरू विशेष गरी अँध्यारो पर्यटकहरूलाई हड्ताल गर्छन्।

यी अँध्यारो ठाउँहरूले हामीलाई समयमै फर्काउन र विगतको पीडा महसुस गराउन, वर्तमानलाई बुझ्न र भविष्यको लागि पाठ सिकाउन मद्दत गर्न सक्छ। व्यक्तिगत स्तरमा, अँध्यारो पर्यटकहरू प्रायः यस्ता गन्तव्यहरू भ्रमण गरेपछि कृतज्ञ महसुस गर्छन् किनभने उनीहरूले अनुभव र मानिसहरूको दुर्भाग्यलाई पुन: प्राप्त गर्न सक्छन् जुन उनीहरूले अन्यथा सामना गर्न सक्दैनन्। परित्याग गरिएका आणविक साइटहरू, युद्ध क्षेत्रहरू, सशस्त्र द्वन्द्वहरू र प्रकोप स्थलहरूको भ्रमणले राजनीतिक उथलपुथल, जलवायु प्रकोप र अधिनायकवादको बढ्दो खतराको कठोर वास्तविकतालाई ठीकसँग चित्रण गर्न सक्छ। कथाको मुख्य कुरा यो हो कि यी डरलाग्दो तर शैक्षिक हटस्पटहरूले मानव हुन के लिन्छ भन्ने बारे धेरै पाठहरू प्रदान गर्दछ। सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण कुरा, यी ठाउँहरूले हामी वास्तवमा को हौं भनेर प्रतिबिम्बित गर्दछ र हामीलाई हामी सक्षम भएको दुष्टताको आत्मपरीक्षण गर्न मद्दत गर्छ।

अँध्यारो पर्यटकहरूको प्रकृति केवल ब्याकप्याकर हुनुदेखि इतिहास उत्साही र विद्वानहरू सम्म हुन्छ। यसरी, हामीले त्यस्ता पर्यटकहरूको मनसायमा भिन्नताहरू देख्न सक्छौं, जसमा चिन्तन, रोमांच खोज्ने र साहसिक कार्य, प्रामाणिकता, आत्म-अन्वेष, तीर्थयात्रा, समानुभूति र रोगी जिज्ञासा समावेश छ। यद्यपि, यी साइटहरूको यात्राले अनैतिक अभ्यासहरूको सन्दर्भमा पनि विवादहरू खडा गर्दछ। त्यहाँ अपमानजनक व्यवहारको बारेमा गुनासोहरू छन्, उदाहरणका लागि, एकाग्रता शिविर साइटहरूमा सेल्फी लिने। अँध्यारो पर्यटनमा रेखाहरू कहाँ तान्ने भन्ने बुझ्दा प्रायः अस्पष्ट हुन सक्छ। आखिर, यो शोकको व्यावसायीकरण र मृत्यु र विनाशको वस्तुकरणमा आधारित छ।

नेपालमा सम्भावित साइटहरू

पर्यटन एक उद्योग हो जसले प्रामाणिक अनुभवहरूको खोजी गर्दछ। नेपालमा डार्क पर्यटकहरूका लागि सम्भावित साइटहरू र गन्तव्यहरूले विशिष्ट मूल्यहरू प्रदान गर्न सक्छन्। गोरखा जिल्लाको बारपाकमा 2015 को विनाशकारी भूकम्पको केन्द्रबिन्दु क्लासिक र भर्खरको हुन सक्छ। ठूलो भूकम्प, पछिको विनाश र स्थानीयहरूको कथाहरू सम्झनाले साहसिक खोजीहरूलाई पर्याप्त एड्रेनालाईन हड प्रदान गर्न सक्छ। नेपालमा कालो पर्यटनको अर्को सम्भावित क्षेत्र रोल्पा जिल्लाको लिवाङ हो, जहाँ १० वर्षको सशस्त्र द्वन्द्व सुरु भएको थियो । माओवादी नेतृत्वको द्वन्द्वले हजारौंको ज्यान लियो र धेरै बेपत्ता र अशक्त भए। यी स्थानहरूमा यात्रा गर्दा सशस्त्र द्वन्द्वका सम्झनाहरू फिर्ता ल्याउन सकिन्छ र विचार-उत्तेजक विचारहरूको नेतृत्व गर्न सकिन्छ। नेपाली समाजको विकासको सामाजिक, सांस्कृतिक र ऐतिहासिक यथार्थ र सन्दर्भमा अन्तर्दृष्टि प्रदान गर्न सक्ने भएकाले द्वन्द्वमा संलग्न आदिवासी जनजातिका कथाहरू चाखलाग्दो हुन सक्छन्।

त्यसैगरी ललितपुरमा रहेको पाकिस्तान इन्टरनेशनल एयरलाइन्स (पीआईए) स्मारक पार्क, थाई एयरवेजको दुर्घटनास्थल, ऐतिहासिक युद्ध र द्वन्द्व जस्ता कीर्तिपुर युद्ध, शाही नरसंहार स्थल र सम्बन्धित संग्रहालय, कोटपर्वा, भण्डारखालपरवा र हाम्रा सहिदहरूको मृत्युदण्ड स्थल जस्ता विमान दुर्घटना स्थलहरू। नेपालमा डार्क टुरिजमको गन्तव्य बन्न सक्छ । पशुपतिनाथ मन्दिरको दाहसंस्कार स्थल अर्को उल्लेखनीय आकर्षण हुन सक्छ, जसले श्मशान स्थलमा हिन्दू धर्ममा मृत्यु संस्कारको साक्षी दिन अनुमति दिन्छ। दर्शकहरूले जीवन र मृत्युको पूर्वी दर्शनहरूबाट शक्तिशाली पाठहरू आत्मसात गर्न र आन्तरिक बनाउन सक्छन्। तराईको गढीमाई पर्व जस्ता परम्परागत अनुष्ठानहरू, विगतका प्राकृतिक प्रकोपहरू जस्तै सगरमाथा आधार शिविरमा हिमपहिरो र अन्य पहाडहरू र हिमनदी ताल आउटबर्स्ट बाढी (जीएलओएफ), पहिरो र बाढी साइटहरूले पनि अँध्यारो पर्यटकहरूलाई आकर्षित गर्न सक्छन्। जलवायु परिवर्तनका कारण परित्याग भएका पहाडी गाउँहरू नेपालमा अन्धकारमय पर्यटनको अर्को सम्भावना हुनसक्छन् ।

नेपाल अझै पनि आफ्नो शैक्षिक र नीतिगत प्रवचनमा डार्क टुरिज्मको अवधारणालाई प्रारम्भिक चरणमा छ। पर्यटनको यो नयाँ क्षेत्रले विश्वभरको पर्यटन उद्योगमा चर्चा सृजना गरिरहँदा नेपालले यो नयाँ घटनाको खोजीमा पहल गर्ने बेला आएको छ । अहिलेको लागि, हामी पर्यटनको यस उपसमूहमा कागजात र अनुसन्धानको साथ सुरु गर्न सक्छौं र पर्यटन उद्योगको लागि पाइला राख्न सक्छौं।

फेसबुक टिप्पणी गर्नुहोस | Facebook Comments

RELATED ARTICLES

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

- Advertisment -
Google search engine

धेरै लोकप्रिय समचार

भर्खरै टिप्पणी गरेको समाचार

फेसबुक टिप्पणी गर्नुहोस | Facebook Comments