Google search engine
Homeसमाचार | NEWSनेपाल | NEPALआयात बढेसँगै नेपाली किसान धान बेच्न लाइन लागेका छन् l

आयात बढेसँगै नेपाली किसान धान बेच्न लाइन लागेका छन् l

वीरगन्ज भन्सारका अनुसार मंसिर २१ देखि पुस ३० सम्ममा ५ अर्ब २५ करोड रुपैयाँ बराबरको भारतीय धान नेपाल भित्रिएको थियो ।

सिरहाको जिघौलका किसान हिराई यादव किसानको बाली खरिद गर्ने सरकारी स्वामित्वको कम्पनी खाद्य व्यवस्था तथा व्यापार कम्पनीको डिपोमा धान बेच्न घण्टौं कुर्दै छन् ।

यादवले भने, ‘हामीजस्ता किसानले सधैं दुःख पाउँछन् ।

असारमा धान रोप्ने अवधिमा नेपाली किसानले रासायनिक मलको अभाव भोग्नुपरेको थियो । तिनीहरूले नोभेम्बरमा आफ्नो बाली काट्न थाले, र अब तिनीहरूले अर्को कठिनाइको सामना गरिरहेका छन् – तिनीहरूलाई बेच्ने।

यादवजस्ता किसान धान बेच्न खाद्य व्यवस्था तथा व्यापार कम्पनीको लहान डिपोबाहिर लामो लाइनमा उभिरहेका बेला भारतबाट धान बोकेका ट्रकहरू वीरगन्ज नाका हुँदै नेपाल प्रवेश गरिरहेका छन् ।

“हाम्रो धानको मूल्यले हाम्रो लगानी कभर गर्न सक्दैन। साथै, सरकारले हाम्रो बाली समयमा खरिद गर्दैन,’ यादवले भने ।

सरकारले गत कात्तिक ३ गते चालु आर्थिक वर्षका लागि धानको न्यूनतम समर्थन मूल्य ८ प्रतिशतले बढाएको थियो । सामान्य धानको भुइँको मूल्य अहिले प्रति क्विन्टल रु ३ हजार १२८ र मोटा धनको भुइँको मूल्य रु दुई हजार ९ सय ६७ रहेको छ ।

MSP किसानको फसलको लागि भुक्तान गर्न सकिने सबैभन्दा कम कानुनी मूल्य हो। सरकारले राम्रो धानको भुइँको मूल्य तोकेको छैन ।

किसानले बाली काटेको र सरकारले एमएसपी तोकेको झण्डै एक महिनापछि अन्ततः मधेश प्रदेशको सिरहामा खाद्य व्यवस्था तथा व्यापार कम्पनीले धान खरिद सूचना जारी गरेको छ ।

त्यसयता धान उत्पादकहरू डिपोबाहिर धान बोकेर ट्र्याक्टर लिएर लामो लाइनमा बसेका छन् । आइतबार उक्त लाइन ३ किलोमिटरसम्म फैलिएको थियो ।

कम्पनीले सोना मनसुलीको खरिद मूल्य प्रतिकिलो ३१.२८ रुपैयाँ तोकेको छ । कटारनी नामक राम्रो दानाको मूल्य प्रतिकिलो ३८ रुपैयाँ तोकिएको छ ।

लहानस्थित कम्पनीका प्रमुख रवनकुमार यादवले काठमाडौंको प्रधान कार्यालयले तोकेको कोटाअनुसार यस वर्ष १ हजार ५ सय टन धान खरिद गर्ने बताए ।

‘मुख्यालयले समयमा खरिद सूचना नदिँदा यस वर्ष धान खरिद प्रक्रियामा ढिलाइ भएको हो,’ यादवले भने । विगतमा मंसिरमा धान खरिद प्रक्रिया सुरु हुने गरेको थियो ।

सिरहा, सप्तरी र उदयपुर जिल्लाका किसानले लहान शाखामा धान बेच्ने गरेका छन् ।

आफ्नो धान बेच्न किसानहरूको लामो लाइनको बावजुद, अधिकारीहरू भन्छन् कि उनीहरूले कोटामा टाँस्नु पर्ने कारण सबैबाट किन्न नसक्ने हुन सक्छ। उनीहरूले आफ्नो बाली बेच्न नसके किसानहरूले आन्दोलन गर्ने डर छ।

त्यसको फाइदा बिचौलियाले उठाइरहेको किसानको गुनासो छ ।

मनसुनमा मुख्य प्रत्यारोपणको अवधिमा रासायनिक मलको अप्ठ्यारो अभाव हुँदा पनि नेपाली किसानले यो आर्थिक वर्ष ५४ लाख ८० हजार टन धान उत्पादन गर्ने अपेक्षा गरिएको छ, जुन गत वर्षको तुलनामा ७ प्रतिशतले बढी हो ।

धान काट्ने क्रममा करिब ३५ लाख टन धान उत्पादन हुनेछ । नेपाललाई आफ्नो जनसङ्ख्यालाई खुवाउन वार्षिक ४० लाख टन चामल चाहिन्छ र यो आर्थिक वर्ष ४ लाख ८० हजार टन घाटा हुनसक्ने कृषि मन्त्रालयले बिहीबार जनाएको छ । यो कमीलाई सामान्यतया भारतबाट आयातले पूर्ति गर्ने गरेको छ ।

फसलको सिजनमा ५ टनसम्म मात्रै धान खरिद गर्ने कम्पनीको नीति औचित्य नभएको किसानको गुनासो छ ।

सिरहाको माधोपुरका कृषक खुशीलाल शाहले लामो लाइनमा बसेर हैरान भएको बताए ।

कृषकबाट धान खरिद गर्न कम्तिमा एक साता लाग्ने कम्पनीले जनाएको छ ।

वीरगन्ज भन्सार कार्यालयले नोभेम्बर २१ देखि डिसेम्बर ३० सम्म रु ५ अर्ब २५ करोडको १ लाख ५१ हजार ९०७ टन धान नेपाल भित्रिएको जनाएको छ जुन अघिल्लो वर्षको तुलनामा २८ प्रतिशतले बढी हो ।

सरकारले आयातबाट रु २६ करोड ४२ लाख कर संकलन गरेको छ ।

‘डिसेम्बर यता धानको आयात ह्वात्तै बढेको छ,’ एकीकृत जाँच चौकी सञ्चालन गर्ने नेपाल इन्टरमोडल यातायात विकास बोर्ड वीरगन्जका अपरेसन इन्चार्ज जितेन्द्र रसाइलीले बताए ।

‘दैनिक झण्डै १ सय २५ देखि १ सय ५० ट्रक धान देश भित्रिने गरेको छ ।

भारत सरकारले वीरगन्ज, भैरहवा र काँकडभिट्टालाई धान आयात गर्न अनुमति दिएको छ । आयात हुने धानको ठूलो हिस्सा भारतको बिहार, उत्तर प्रदेश र पश्चिम बंगाल राज्यबाट आउँछ।

‘भारत सरकारले निर्यात अनुमति दिएपछि धान र चामल ढुवानी सुरु भएको हो,’ वीरगन्जका प्रमुख भन्सार अधिकृत धनबहादुर बरुवालले भने । “भारत सरकारले फेरि निर्यात रोकेको अवस्थामा व्यापारीहरूले स्टक गर्न सामान्य रकमभन्दा बढी आयात गरेको हुन सक्छ।”

सेप्टेम्बर २०२२ मा, चामलको विश्वको सबैभन्दा ठूलो निर्यातक भारतले भाँचिएको चामलको ढुवानीमा प्रतिबन्ध लगायो र परबोल्ड र बासमती चामल बाहेक विभिन्न प्रकारका चामलमा २० प्रतिशत निर्यात शुल्क लगाएको थियो।

दक्षिणी छिमेकीले औसत भन्दा कम मनसुन वर्षाले रोपणमा कटौती गरेपछि आपूर्ति र शान्त मूल्यहरू बढाउने कदम चालेको छ।

त्यसको असर नेपालमा तुरुन्तै परेको छ । आयातित लामो दाना र चामलको मूल्यमा प्रतिकिलो १० रुपैयाँले मात्रै ठूलो वृद्धि भएको स्थानीय खुद्रा बिक्रेता बताउँछन् ।

चामलको भाउ बढ्दा सबैलाई विशेष गरी गरिबलाई असर पर्ने बजार भित्री बताउँछन् ।

भारतले नोभेम्बरमा प्रतिबन्धहरू खुकुलो पार्दै नेपाललाई 600,000 टन नमिलेको चामल निर्यात गर्न अनुमति दिएको थियो। भारत सरकारले परम्परागत रूपमा आफ्नो खाद्यान्नको आवश्यकता पूरा गर्न भारतमा भर पर्दै आएकाले नेपाललाई निर्यात गर्न दिने सूचनामा उल्लेख गरेको छ ।

‘सरकारले धान आयातमा ५ प्रतिशत मात्रै कृषि सुधार कर लगाउँछ’, बरुवालले भने ।

भारत सरकारले यो सिजन ६ लाख टन चामल र धान नेपाल निर्यात गर्न अनुमति दिएको वीरगन्ज उद्योग वाणिज्य संघका अध्यक्ष सुबोधकुमार गुप्ताले जानकारी दिए ।

नेपाल चामल, तेल तथा दाल उद्योग संघका अध्यक्ष समेत रहेका गुप्ताले अघिल्लो वर्ष ५ लाख ५० हजार टन कोटा रहेको बताए । ‘व्यापारीले समयमै धान आयात गर्न सक्ने भएकाले यस वर्ष चामलको मूल्य नबढ्ने सम्भावना छ,’ उनले भने ।

फेसबुक टिप्पणी गर्नुहोस | Facebook Comments

RELATED ARTICLES

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

- Advertisment -
Google search engine

धेरै लोकप्रिय समचार

भर्खरै टिप्पणी गरेको समाचार

फेसबुक टिप्पणी गर्नुहोस | Facebook Comments